Q&A met componiste Aftab Darvishi

01Hoe is het contact met Anne-Sophie Mutter ontstaan?

"Drie jaar geleden bracht ik mijn album A Thousand Butterflies uit. Daarover verscheen een interview in Die Zeit. Blijkbaar heeft Anne-Sophie dat gelezen. Ze raakte geïnteresseerd, zocht me op Spotify op en vroeg haar assistente contact met me te leggen. Ze nodigde me uit voor een concert in Duitsland en daarna voor een diner met haar en de andere musici. Het was de eerste keer dat ik haar live hoorde spelen. We hadden die avond een heel betekenisvolle ontmoeting. We spraken over vrouwen, over de vrijheidsbeweging in Iran, die op dat moment nog heel vers was, en over de situatie in het land. In haar groep speelde ook de Iraans-Amerikaanse violiste Muriel Razavi. Tijdens dat gesprek vertelde Anne-Sophie dat ze wilde dat ik een solostuk voor haar schreef. We wisten nog niet precies wat het zou worden, maar voelden allebei dat het verbonden moest zijn met ons gesprek en met de zaken waarover we ons zorgen maakten. Zo ontstond het concept voor Likoo."

02Kun je iets vertellen over de betekenis van die titel?

"De likoo is een belangrijke, specifieke muziekvorm uit het zuidoosten van Iran, waarin rouw, verdriet en verlangen naar een verre geliefde worden bezongen. De likoo is een onderdeel van een klassieke improvisatiemuziek die mugham heet. In Iran zijn er veel verschillende mughams. Je kunt ze zien als kleine muzikale vormen die ieder hun eigen filosofie hebben of naar een bepaalde modus gaan. Ze zijn sterk verbonden met wat er in Iran gebeurt en wat daar de afgelopen jaren is gebeurd. Toen ik drie jaar geleden aan het stuk begon, stond het idee van verlies centraal. Maar verlies kan verschillende betekenissen hebben. In de afgelopen drie jaar heeft dat begrip voor mij een andere lading gekregen, mede door de oorlogen die hebben plaatsgevonden. Ik heb familie in Iran. Mijn ouders wonen daar en ik heb veel vrienden die er nog steeds wonen. Het stuk gaat over verlies, maar dat begrip kan verschillende vormen aannemen. Het kan gaan om iemand die een kind, een geliefde of een partner verliest. Het kan ook gaan om iemand die zijn land moet verlaten en daarmee zijn thuis verliest, om ergens anders een nieuw thuis op te Mutter en Aftab Darvishi in overleg over Likoo bouwen. Juist voor Iraanse mensen heeft verlies de afgelopen jaren veel verschillende betekenissen gekregen."