Een vuurvogel en een bevroren meer – Midden in het Concertgebouwprogramma van Iván Fischer met Stravinsky en Weill
Iván Fischer dirigeert op woensdag 2, donderdag 3 en vrijdag 4 december 2026 het Concertgebouworkest in de Grote Zaal van Het Concertgebouw in Amsterdam. Op het programma staan Stravinsky's suite uit De vuurvogel en Kurt Weills Der Silbersee, in een concertversie die Iván Fischer zelf samenstelde. Het Nederlands Kamerkoor zingt mee, Loes Luca en Frank Groothof treden op.
01In het kort
Twee sprookjes op één avond. Voor de pauze een Russisch vuurvogelsprookje, na de pauze een Duits wintersprookje over een meer dat midden in het voorjaar bevroren blijft. In de eerste week van december staat Iván Fischer drie avonden achter elkaar voor het Concertgebouworkest, met een programma dat een balletsuite naast muziektheater met verteller zet.
02Wat staat er op het programma?
Het concert begint met de suite uit De vuurvogel van Igor Stravinsky. Na de pauze volgt Der Silbersee, ein Wintermärchen van Kurt Weill, op tekst van Georg Kaiser. Dat tweede werk klinkt niet in zijn oorspronkelijke vorm, maar in een speciale concertversie die Fischer zelf samenstelde. Hij treedt daarin ook op als verteller.
Op het podium staan naast het Concertgebouworkest het Nederlands Kamerkoor, sopraan Mirella Hagen, tenor Attilio Glaser en bariton Thomas Oliemans. De acteurs en zangers Loes Luca en Frank Groothof completeren de bezetting.
03De vuurvogel: een sprookjesballet uit 1910
Stravinsky begon in oktober of november 1909 aan De vuurvogel en had de partituur half mei 1910 volledig georkestreerd. Het ballet ging op 25 juni 1910 in première in het Palais Garnier in Parijs, door de Ballets Russes, met choreografie van Michel Fokine en Gabriel Pierné als dirigent. Het volledige ballet duurt ongeveer 45 minuten. Stravinsky haalde er later concertsuites uit, in 1911, 1919 en 1945, van ruwweg 21 tot 28 minuten. Welke suite het Concertgebouworkest speelt, vermeldt de concertpagina niet. Het Concertgebouw noemt het werk "een oer-Russisch sprookjesballet met felle kleuren en ritmes".
04Der Silbersee: een wintersprookje uit 1933
Der Silbersee is een toneelstuk met muziek in drie bedrijven. Het gaat over een groep werklozen aan de oever van het Silbersee. Een van hen, Severin, beroofd een kruidenierswinkel en rent weg met een ananas, waarna de plattelandsagent Olim hem neerschiet en verwondt. Olim wint de loterij, koopt een kasteel en neemt Severin als weldoener onder zijn hoede, zonder te vertellen dat hij de agent is die op hem schoot. Aan het eind willen de twee mannen zich in het meer verdrinken, maar het water is in het voorjaar nog altijd bevroren, en ze lopen eroverheen.
Het werk ging op 18 februari 1933 tegelijk in première in Leipzig, Erfurt en Magdeburg. Dat was negentien dagen nadat Hitler aan de macht kwam. Op 4 maart 1933 verboden de nazi's het, na zestien voorstellingen. Weill verliet Duitsland op 21 maart van dat jaar.
05Waarom is dit concert bijzonder?
Der Silbersee vraagt zowel zangers als acteurs. Volgens het Nederlands Kamerkoor werden latere uitvoeringen daardoor vaak bemoeilijkt. Fischer zelf is uitgesproken over het werk. "Ik beschouw deze opera als een van de mooiste van de twintigste eeuw," zegt hij op de site van Het Concertgebouw. Hij noemt het "een droom van een magisch meer dat wanhopige mensen niet toestaat zelfmoord te plegen, maar hen redt om verder te gaan". Fischer is sinds het seizoen 2021-2022 erevaste gastdirigent van het Concertgebouworkest.
Een Nederlandse voorganger is er wel. Op het Holland Festival van 1971 klonk in Den Haag een concertversie van negentig minuten, met Lotte Lenya als vertelster en Gary Bertini als dirigent.
06Praktische informatie
Het concert vindt plaats op woensdag 2, donderdag 3 en vrijdag 4 december 2026 in de Grote Zaal van Het Concertgebouw in Amsterdam. Aanvang 20.15 uur. Eindtijd volgens Het Concertgebouw 22.35 uur. Er is een pauze. Het concert is versterkt. Kaarten kosten €20, €34, €54, €74 of €99, plus €5 per bestelling. Voor donderdag 3 en vrijdag 4 december meldde de concertpagina bij het schrijven nog maar weinig kaarten.
Wie meer wil weten over het wintersprookje van Weill en Kaiser, leest ons achtergrondverhaal over Der Silbersee.
07Wat is Der Silbersee van Kurt Weill?
Der Silbersee is een toneelstuk met muziek in drie bedrijven van Kurt Weill, op tekst van Georg Kaiser, met als ondertitel "Ein Wintermärchen". Het stuk ging op 18 februari 1933 tegelijk in première in Leipzig, Erfurt en Magdeburg. De nazi's verboden Der Silbersee op 4 maart 1933, na zestien voorstellingen. Het werk vraagt zowel zangers als acteurs.
08Hoe lang duurt De vuurvogel van Stravinsky?
Het volledige ballet De vuurvogel van Igor Stravinsky duurt ongeveer 45 minuten. Stravinsky maakte er ook concertsuites van: de suite uit 1911 duurt ongeveer 21 minuten, die uit 1919 ongeveer 22 minuten en die uit 1945 ongeveer 28 minuten. Welke suite het Concertgebouworkest op 2, 3 en 4 december 2026 speelt, staat niet op de concertpagina.
09Wie spelen er in Der Silbersee in Het Concertgebouw?
In Der Silbersee in Het Concertgebouw op 2, 3 en 4 december 2026 spelen het Concertgebouworkest en het Nederlands Kamerkoor onder leiding van Iván Fischer, die ook vertelt. Solisten zijn sopraan Mirella Hagen, tenor Attilio Glaser en bariton Thomas Oliemans. De acteurs en zangers Loes Luca en Frank Groothof treden ook op.
10Wanneer ging De vuurvogel in première?
De vuurvogel van Igor Stravinsky ging op 25 juni 1910 in première in het Palais Garnier in Parijs. Het ballet werd uitgevoerd door de Ballets Russes, met choreografie van Michel Fokine. Gabriel Pierné dirigeerde. Stravinsky had de partituur in ongeveer zes maanden geschreven, van eind 1909 tot half mei 1910.
---
Elke week de concerten die je niet wilt missen. Meld je aan voor de nieuwsbrief van Luister en krijg iedere week concerttips, achtergronden en nieuwe opnames in je mail. [→ Meld je gratis aan] Lees ook ons achtergrondverhaal over Der Silbersee van Kurt Weill en Georg Kaiser.
Ontvang Luister acht keer per jaar thuis.
Abonneren op Luister