Brahms, Zuidam, Zemlinksy: Een kleurrijke wereld

BRAHMS, ZUIDAM, ZEMLINKSY

Color Soni

Trio’s voor klarinet, cello en piano

Gauguin Ensemble

Et’cetera KTC1808 • 1u09’

WAARDERING 10

Het aangrijpende kleurenpalet en de impliciete mystiek van schilder Paul Gauguin (1848-1903) inspireerden de toenmalige leden in 1997 tot oprichting van het gelijknamige ensemble. Op de recentste cd Color Soni (kleur van geluid) neemt het Gauguin Ensemble de luisteraar letterlijk mee in een kleurrijke wereld. Gauguins schilderij Arearea (1892) inspireerde de Nederlandse componist Rob Zuidam (1964) tot zijn gelijknamige vierdelige compositie voor klarinet, cello en piano die hij in opdracht van het ensemble schreef; het centrale werk op deze cd. Zuidam refereert in de liner notes aan een zintuiglijk associatief verband tussen kleuren en klanken (synesthesie), een verschijnsel dat voor Paul Gauguin in zijn kunstwerken vanzelfsprekend werd.

Hoe de klanken van het trio Arearea het palet van het gelijknamige schilderij oproepen is uiteraard subjectief. Het stuk is hoe dan ook caleidoscopisch, expressief en avant-gardistisch, waarin tonaliteit en atonaliteit versmelten, met lange melodische lijnen in de cellopartij, de klarinet improviseert en de piano regelmatig als percussie-instrument uitspringt. De andere twee trio’s sluiten naadloos op het werk van Zuidam aan. De trio’s Op. 114 van Johannes Brahms en Op. 3 van Alexander Zemlinsky ontstonden in de dezelfde periode waarin Gauguin zijn schilderij voltooide. Brahms schreef nog geheel in de klassieke traditie, de nog jonge Zemlinsky verkende juist nieuwe gebieden. Het Gauguin Ensemble blijkt in helder, contrastrijk en gepassioneerd spel van alle markten thuis. Zelfs in de moeilijkste passages volbrengen zij moeiteloos hun taak. En wat klankkleuren betreft: de drie instrumenten hebben een gloedvol timbre, uitgelicht in de prachtige opnamekwaliteit. Een meesterlijke registratie.

FRANK HOUGEE

Dit is een van de tienen uit Luister 786.