Adamo

Lysistrata

Boston Modern Orchestra Project, Odyssey Opera o.l.v. Gil Rose

Lysistrata or The Nude Goddess is niet zomaar een hertaling van Aristophanes' komedie naar de opera. Integendeel, het is een psychologisch onderzoek naar de erotische machtsstrijd tussen twee geliefden, waar militaire oorlogsvoering slechts een bijproduct is. Het eindresultaat bestaat in muzikale dubbelzinnigheid: enerzijds rechtdoorzee en toonaal, anderzijds ingenieus gespiegeld aan de ingebouwde onzekerheden in het libretto. Dat is te danken aan de opleiding van de componist. Mark Adamo (1962, Philadelphia) begon zijn opleiding in het toneel. Later vulde hij die aan met muziek. De dubbele achtergrond is kenmerkend voor zijn oeuvre. Adamo's stijl is conform de Amerikaanse traditie van Copland, Gershwin, Bernstein en Sondheim: toonaal, melodie-gedreven en emotioneel toegankelijk. Adamo behield van Aristophanes' tekst niet meer dan drie scènes; hij creëerde nieuwe mannelijke personages, wijzigde de oorlog en verzon een conflictueuze liefdesgeschiedenis tussen Lysistrata – hier meestal 'Lysia' genoemd – en de Atheense veldheer Nico. De opera is gebouwd op twee bedrijven, ingeleid door een Invocatie en afgesloten met Finale Ultimo. De kamerbezetting is kleurrijk en past bij de confetti-achtige orkestratie. Adamo noemt zijn partituur een 'doolhof van spiegels': thematisch materiaal wisselt voortdurend van eigenaar en van betekenis. Stilistisch situeert de partituur zich tussen Sond- heim en Copland: een toonaal, ritmisch scherp geprofileerd, overwegend berijmd libretto met een sterk gevoel voor frasering, gecombineerd met een orkestrale kleurenpalet dat dankzij zijn kleine bezetting transparant blijft klinken. Die transparantie blijkt ook uit Adamo's techniek om rijmschema's en meerlettergrepige woorden in lijn met de vocale passages te houden. Tel daarbij op de uitzonderlijk heldere Engelse dictie van het hele ensemble en de opera blijkt een feest van helderheid, humor en klantvriendelijkheid.

Wynold Verweij