Ludwig van Beethoven

Beethoven: The last three sonatas

Mitsuko Uchida (piano)

Mitsuko Uchida’s nieuwe opname van Beethovens laatste drie pianosonates, live vastgelegd in Tokio in 2025, vormt de terugkeer naar repertoire dat Uchida in 2006 al indrukwekkend vastlegde. Uchida’s Beethoven kenmerkt zich door structuurgerichtheid, transparantie en het vermijden van romantische uitvergroting. In opus 109 toont zij hoe flexibiliteit binnen een strakke vorm optimaal kan functioneren, met onder meer minimaal rubato, spaarzaam pedaalgebruik en in de variatiereeks niet het streven naar een climax maar de nadruk op reductie en helderheid. In opus 110 klinkt het scherzo (Allegro molto) trager en zwaarder dan in haar eerdere opname, terwijl Beethoven het juist bedoeld heeft als uiterst markant intermezzo naar het sobere maar beklemmende Arioso dolente. De fuga is strikt geartikuleerd, met subtiele accelerandi die de herwonnen energie zonder aangezette retoriek subliem voelbaar maken. In opus 111 beheerst Uchida met uiterste precisie tijd, ruimte en klank. Het gespannen openingsdeel wordt gedragen door veel momentum. De Arietta klinkt vrijwel zonder pedaal. De variaties komen als een doorlopende stroom kleurrijk tot leven, treffend gemarkeerd door de onderliggende puls (bij Beethoven heel belangrijk). De trillers aan het slot reiken naar het transcendente. Uchida verbindt expansieve retorica meesterlijk met een innerlijk sterk gevoelde architectuur. Dat maakt deze vertolkingen (nog) grootser dan die uit 2006.

Aart van der Wal