Heinrich Ignaz Franz von Biber

Biber: Harmonia Artificiosa-Ariosa (Partia I t/m VII)

Harmonie Universelle

Geboren in Bohemen bracht hij zijn werkzame leven door als concertmeester aan het hof van Salzburg, waar hij zijn unieke kwaliteiten als zeldzaam virtuoze violist en eigenzinnige componist ten volle kon etaleren. Hij was een meester van de ‘variatie’: een thema of wijsje tot in alle uitersten variëren en uitbreiden en omspelen, in een muzikaal idioom dat onvergelijkbaar was met alles wat zich in zijn tijd voordeed, en met gebruikmaking van een ongeevenaarde technische vaardigheid. In de zeven kamermuzieksuites die hij publiceerde onder de naam Partia, leidt dit alles tot een fascinerende werveling van muzikale ideeën, die een enorm beroep doet op de uitvoerders. We horen hier het ensemble Harmonie Universelle, met aan het hoofd de violisten Florian Deuter (bekend van samenwerkingen met onder anderen Philippe Herreweghe, Mark Minkowski, Ton Koopman en Paul McCreesh) en Mónica Waisman (deels opgeleid aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag). Ze bespelen violen en altviolen in aangepaste stemmingen (een fenomeen dat Biber ook toepaste in zijn roemruchte Rosenkranz-Sonaten) en worden ondersteund door (kerk)orgel, violone en luit of gitaar. Meeslepende muziek, van smartelijk tot opgewekt, van dansend tot ingetogen, met steeds die duizelingwekkend virtuoze omspelingen van de leidende stem. Curieus is het gegeven dat in de zevende Partia de twee violisten spelen op zessnarige altviolen ‘d’amore’. De muziek van Biber is uniek, prachtig, inventief en uitdagend, en mag wel wat vaker in de belangstelling staan.

René de Cocq