Het balletorkest

Er zijn er maar een paar in de wereld. De Royal Ballet Sinfonia in Birmingham, de English National Ballet Philharmonic in Londen, de orkesten van het New York City Ballet, San Francisco Ballet, National Ballet of Canada, National Ballet of China en… Het Balletorkest. Orkesten die als voornaamste, zo niet enige taak hebben het begeleiden van ballet- en danspproducties. “Op het Europese vasteland zijn wij dus uniek”, zegt Vlaming Koen Kessels, sinds augustus 2024 chef-dirigent van Het Balletorkest en tevens muzikaal leider van Het Nationale Ballet. “In de meeste huizen waar ik werk, of het nu Oslo, Stockholm, Londen, Parijs, München, Wenen of Milaan is, wordt geen onderscheid gemaakt tussen ballet en opera, die hebben één vast huisorkest voor beide kunstvormen. En in de Duitse operatheaters geldt dat sowieso. Vaak leidt dat tot een regime waarin er voor ballet minder repetities zijn dan voor opera, onder het mom van ‘met zangers moet meer gerepeteerd worden’. Alsof het”, zegt hij knipogend, “met dansers allemaal zo makkelijk zou gaan.”

01Blessing in disguise

Het Balletorkest komt voort uit het in 1965 opgerichte Nederlands Balletorkest (NBO). Dat gezelschap werd samengesteld uit musici van het (failliete) Orkest van de Nederlandsche Opera, aangevuld met jonge musici van de conservatoria. In 2002 fuseerde het NBO, in opdracht van het ministerie van OCW, met het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest tot Holland Symfonia. Dit orkest – met circa honderdtwintig musici – moest, naast het begeleiden van dans, ook concerten in Noord- en Zuid-Holland verzorgen, met een nadruk op educatieve activiteiten en vernieuwende orkestproducties. In 2013 ging het orkest, na het ontslag van zo’n vijfenzeventig musici, verder als Het Balletorkest en sindsdien concentreert het zich weer op ballet- en dansbegeleiding. Naast de vijfenveertig vaste musici worden bij grote producties tot ongeveer vijfendertig extra musici ingehuurd.