Omslag Luister 797 · juli 2026, nummer 797

Nummer 797 ·

Luister 797 · juli 2026

Van de hoofdredacteur · Paul Janssen

Laten we het eens over geld hebben. Of beter: over de gevaren ervan, want zo gauw het geld regeert, uit angst of uit hebzucht, gaat de kunst, de kunstenaar naar adem happen. Neem het orkestbestel. Een orkest is in de aard al een complex lichaam – zestig tot honderd individuen die collectief een wereldprestatie moeten neerzetten – maar als daar van hogerhand andere drijfveren bijkomen dan louter de mooiste muziek van de wereld maken, wordt het een levende vulkaan. Een orkest zou een warm dorp moeten zijn, waar iedereen voor elkaar zorgt en het welbevinden van elke musicus afzonderlijk boven aan de lijst zou moeten staan. Maar waar in het verleden tirannieke dirigenten de mensen om wie het eigenlijk gaat – de musici – monddood hielden, is het nu het samenspel van het geld, het gebrek daaraan en de door het bedrijfsleven geknede manager die de veel zelfbewuster geworden musicus het leven zuur maakt. Natuurlijk is dit mede aangestuurd door een overheid die geen benul heeft van de waarde van kunst en er als een dorknoper op los bezuinigt, maar als de angst regeert en orkestmanagers ondertussen toch het onderste uit de kan willen, verandert een orkestgemeenschap in een oorlogsgebied waarin iedereen amechtig zijn of haar eigen hachje probeert te beschermen. Het gevolg: de vreugde verdwijnt, de motivatie gaat naar nul en de kunst hapt naar adem. Violiste Cécile Huijnen schreef er vanuit haar persoonlijke ervaring met Ik vertrek een mooi boek over. Een boek dat veel stof heeft doen opwaaien, dat aandacht genereert voor de stilzwijgende meerderheid die maar op het hoogste niveau blijft spelen omdat de kunst dat van ze vraagt. Of het wat oplost, blijft de vraag. Zolang de bestuurlijke top van een orkest, van een land, van de wereld de honger naar geld laat regeren, blijft kunst, muziek, de kunstenaar, de musicus voor hen niets anders dan een irritant zoemende mug. Alles van waarde is weerloos, schreef Lucebert al. Dat geldt zeker voor de muziek, de maker en de musicus. Geef ze daarom de ruimte, de veiligheid en de middelen. De wereld wordt er echt mooier en beter van.

In deze editie

Overig

Portret

Interview

Achtergrond

Recensies

Recensies (48 opnames)

Column

Eerdere edities

Nieuwsbrief

Nooit meer een concert of recensie missen

Nieuws uit de klassieke muziek en de beste concerttips, regelmatig in je inbox. Je kunt zich op elk moment weer afmelden.

Aanmelden voor de nieuwsbrief