De Belgische operazanger José van Dam, of Joseph Baron van Damme zoals hij sinds 1998 officieel heette, is op 17 februari op 85-jarige leeftijd overleden. José van Dam gold als een van de meest bewonderde bas-baritons van zijn tijd, met een omvangrijk repertoire, van Rameau tot Messiaen, van Berg tot Mozart, Wagner en Verdi. Hij kende een grote internationale carrière en trad op in de beroemdste operazalen ter wereld, zoals Metropolitan Opera in New York, Covent Garden in Londen en het Teatro alla Scala in Milaan. In 2024 won hij een Lifetime Achievement Award bij de International Opera Awards.
Deutsche Oper
José van Dam werd als Joseph Van Damme op 25 augustus 1940 geboren in de Brusselse gemeente Elsene. Hij studeerde aan het Brussels conservatorium. Op 20-jarige leeftijd begon hij met enkele kleine rollen aan wat een lange en unieke carrière zou worden.
Zijn eerste grote rol volgde in 1965, als Escamillo in de opera Carmen van Bizet. Tot in 1967 werkte hij in Genève om nadien voor zes jaar naar de Deutsche Oper in Berlijn te trekken. Daar zong hij onder meer in Le nozze di Figaro en Don Giovanni van Mozart.
Wagnerrollen
Tijdens die periode komt zijn internationale carrière in een stroomversnelling. Hij zingt onder meer op het festival Salzburger Festspiele. Nadien volgen er optredens bij de grootste gezelschappen, zoals het Londense Covent Garden, het Teatro alla Scala in Milaan, de Koninklijke Muntschouwburg in Brussel, het Théâtre des Champs-Élysées in Parijs en de Metropolitan Opera in New York. In eigen land was José van Dam lange tijd verbonden aan De Munt in Brussel, toen Gerard Mortier daar directeur was. Van Dam zong daar in meer dan veertig operaproducties en was vooral gerenommeerd voor zijn Mozart- en Wagnerrollen.
Docent
Naast en na zijn podiumloopbaan werd José van Dam docent aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo. “Als initiatiefnemer en ‘meester in residentie’ van de zangsectie deed hij meer dan lesgeven: hij gaf de fakkel door. Voor generaties jonge talenten was hij de gids die hen leerde dat techniek slechts een instrument is ten dienste van de tekst’, aldus de Muziekkapel. Tot heel recent gaf José van Dam masterclasses aan jonge zangers.
Bron: vrt.be
