Op 9 januari is fluitist, musicoloog en vooral filosoof en erudiete gesprekspartner Wim Markus overleden. Hij is tachtig jaar geworden. Markus was fluitdocent aan de Muziekschool van Zeist en doceerde aan diverse conservatoria in Nederland, maar hij was vooral een denker en schrijver over muziek. Beïnvloed door de Philosophie der neuen Musik wist hij op geheel eigen wijze muziekstukken te ontleden en componisten en ontwikkelingen te duiden. Zijn gedachtengoed leeft voort in de twee boeken onder de titel Een feest waar hij niet naar toe zal gaan een bundeling van essays over Boulez, Stockhausen, Messiaen en veel meer en een weerslag van een filosofische manier van denken over muziek die niet alleen heel waardevol maar in deze tijd ook erg zeldzaam is.
Doodzonde
Ik leerde Wim Markus vooral kennen in mijn tijd als hoofdredacteur van Mens en melodie. Met grote regelmaat leverde hij een bijdrage. Dat waren niet gewoon artikeltjes, dat waren inderdaad complete essays die de normale spanningsboog van een tijdschriftartikel ruim overschreden. Veel van deze stukken zijn uiteindelijk ook in zijn twee nog altijd via Bol.com en Boekscout verkrijgbare boeken terecht gekomen. En onze contacten waren niet gewoon zakelijke gesprekken tussen een auteur en een redacteur, maar doorgaans heftige debatten over zinsconstructies, woordbetekenissen en de in het artikel besproken componist. Elk woord in een artikel van Wim Markus was doordacht, elke zin stond er omdat er volgens hem alleen maar op die manier kon staan. Iets ongevraagd veranderen was een doodzonde en alleen voorbehouden aan de auteur zelf. Vaak kwam hij op het laatste moment nog met ogenschijnlijk futiele wijzigingen die uiteindelijk voor de betekenis en verheldering van de zin een wereld van verschil maakten.
Respect
Een andere onderschatte, om niet te zeggen miskende, reus onder de Nederlandse muziekscribenten (een woord dat beide heren in de aard tekort doet) was Maarten Brandt. Ook hij is ons ontvallen, maar ook zijn woorden zijn nog terug te vinden. Niet alleen in het boek Klinkende Alchemie, maar bijvoorbeeld ook in een recensie van Een feest waar hij niet naar toe zal gaan die hier te vinden is. Brandt en Markus hadden groot respect voor elkaar en dat blijkt in alles uit de recensie. Bovendien geeft het lijvige artikel een perfecte indruk van de boeken en de geest van Wim Markus. Zijn gedachtengoed leeft voort en we kunnen alleen maar hopen en wensen dat velen er kennis van nemen en er hun voordeel mee doen.
Wim Markus – Een feest waar hij niet naar toe zal gaan- Essays over Adorno, Mahler Schönberg, Stravinsky, Messiaen, Boulez e.a.
Uitgeverij Boekscout, Soest (2018)
Deel 1 en 2 (één boek) – ISBN 978-94-022-4374-1
Deel 3 – ISBN 978-94-022-4579-0
