Pianiste Irina Lankova treedt wereldwijd op, van Carnegie Hall tot het Concertgebouw, en staat bekend om haar vermogen om programma’s op te bouwen alsof het verhalen zijn: muzikale trajecten waarin emoties, herinneringen en ideeën zich ontvouwen met een poëtische logica. Wenneke Savenije sprak voor Luister met haar over haar nieuwe album en programma Phoenix waarin werken van onder anderen Rachmaninov, Skrjabin, Mozart, Gluck en Chopin samenkomen in één programma dat, zoals de titel al suggereert, draait om transformatie en wedergeboorte. Maar achter deze thematiek schuilt een persoonlijk verhaal over kwetsbaarheid, dat Lankova expliciet verbindt met haar leven, haar overtuigingen en haar ervaringen als kunstenaar én mens.
Levenskeuze
“Ik begon op mijn zevende met pianospelen”, vertelt Lankova: “Ik herinner me dat ik een stuk van Rachmaninov hoorde waardoor ik helemaal verwonderd raakte. Ik vond het zo verschrikkelijk mooi.” Die eerste ervaring bleek beslissend. De kleine Lankova ging op pianoles. Wat begon als verwondering groeide uit tot een levenskeuze, al formuleert ze dat zelf anders: “Ik geloof dat we de muziek niet kiezen, muziek kiest ons.”
Geestelijke ervaring
Hoewel Lankova spreekt over muziek in bijna religieuze termen, is haar benadering opvallend open en niet-dogmatisch: “Voor mij is klassieke muziek een geestelijke ervaring. Muziek laat mensen iets ervaren wat ze in hun normale leven nooit voelen. En die ervaring is toegankelijk en voor iedereen, ongeacht kennis of achtergrond. Je hoeft niet alles te weten, muziek raakt direct het hart en de ziel.” In die zin is haar missie ook democratisch: ze wil klassieke muziek bevrijden van haar elitaire imago en terugbrengen naar haar essentie: een directe, menselijke ervaring. Essentieel is daarbij de actieve rol van het publiek. Een concert is voor Lankova geen statische uitvoering, maar een dynamisch proces. “Een recital is nooit hetzelfde. Ikzelf, de mensen in de zaal, de dagen, alles is aan voortdurende verandering onderhevig. De energie-uitwisseling tussen uitvoerder en luisteraar maakt elk concert uniek. Om dat echt te kunnen ervaren moet je open minded en nieuwsgierig zijn, want juist dat kan in de concertzaal leiden tot verrassende ontdekkingen, zelfs voor luisteraars die denken dat klassieke muziek ‘niet voor hen’ is.”
Lees het volledige artikel in de komende editie van Luister
